Glanzende materialen weerkaatsen licht. Als de kijker beweegt dan beweegt de reflectie van het licht. En beweging trekt aandacht. De reden hiervoor is eenvoudig; degene die niet naar beweging keek was het meest kwetsbaar in een omgeving met wilde dieren en vijanden en bracht minder nakomelingen voort dan degene die wel naar beweging keek. Het is dus een evolutionaire ontwikkeling dat we focussen op beweging. Televisie en zoekmachines maken er graag gebruik van door bewegende reclame in beeld te brengen tijdens voetbalwedstrijden en door het laten verschijnen van bewegende reclame bij zoekopdrachten. In eerste instantie gaat onze aandacht naar die beweging maar in een vertrouwde omgeving die ook nog eens dicht bij is, raken we daar heel snel aan gewend en kijken we niet meer. We leren op dat gebied heel snel.

In een winkel met duizenden producten en waar we naar binnen gaan met een zoekopdracht ligt dat anders. We moeten kijken om dat te vinden wat we zoeken of we willen ons laten inspireren door producten die we zien. Een complex proces waarbij we voor een groot deel varen op het deel van de hersens dat vrij intuïtief informatie verwerkt en dus gevoelig is voor elementaire zaken zoals beweging. Het gebruik van glans kan daarom sterk werken in deze omgeving. De beweging van de reflectie van het licht trekt onze aandacht en de eerste vereiste voor een product om verkocht te worden is gezien worden. Die glans werkt daarom. Glans heeft daarnaast het imago van luxe, denk aan sieraden en edelmetalen. Een product verpakt in een glanzend materiaal wordt vaak een hogere waarde toegekend. Dit heeft interessante gevolgen voor het toepassen van verschillende materialen als verpakkingsmateriaal.

Glas en metaal hebben van nature glans, bij kunststoffen hangt het af van de soort en papier en karton zijn van nature mat. Interessant om vanuit dit standpunt eens te kijken naar ontwikkeling in de wereld van verpakkingsmateriaal die hiermee te maken hebben. Per materiaal worden ze toegelicht.

Flessen en glans

Glas heeft een mooie glans en trekt alleen al daardoor aandacht. Bij retourflessen neemt het in de loop van de tijd af door scuffing maar sinds brouwers weer met een eigen ontwerp fles werken, lijkt het wel of ze voorzichtiger zijn of meer flessen vervangen. Ze zien er een stuk beter uit dan in het verleden. Op glazen flessen en potten worden etiketten geplakt om informatie over te brengen. Deze zijn meestal van papier en omdat het papier het vocht moet doorlaten van de lijm kan er geen hoogglans lak op de etiketten gezet worden, die houdt namelijk het vocht tegen en dat zitten de etiketten niet vast bij het inpakken of kunnen ze elkaar van de pot of fles aftrekken. Het gevolg is dat een groot deel van het zichtoppervlak van de fles niet glanst. Door zelfklevende etiketten te gebruiken kan wel met glans gewerkt worden. Langzaam zien we de ontwikkeling richting zelfklevend. Een ontwikkeling die hier tegenin gaat is de zoektocht naar dat wat er authentiek uitziet. De nieuwe fles van Brand bier laat dat zien. Een mat halsetiket met weinig kleuren op een fles met veel embossing die het beeld geeft van een authentieke verpakking. Bij wijn en sterke drank is het gebruik van glans nog steeds groeiend.

Glas heeft laten zien hoe het door design en gebruik van etiketten en doppen een imago van luxe heeft kunnen creëren, een ontwikkeling die hard nodig was in de concurrentiestrijd tegen PET flessen. Metaal begint nu pas aan deze opmars. Met metaal kunnen geweldig mooie verpakkingen gemaakt worden door gebruik te maken van de eigenschappen van het materiaal. Deels mat, deels hoogglans en niet meer volledig beplakken met een mat papieren etiket. Metalen verpakkingen kunnen nog veel meer gebruik maken van deze designmogelijkheden en dat zal de komende tijd zeker gaan gebeuren.

De opkomst van matte verpakkingen

Papier en karton zijn mat maar zijn eenvoudig te voorzien van een glanslaag. Voor voedingsmiddelen kan dit lang niet altijd toegepast worden vanwege de schadelijke stoffen die in veel hoogglans lakken zitten en kunnen migreren naar het product. Door te lamineren met kunststoffolie kan dit wel bereikt worden. Daar zitten wel nadelen aan en deze zijn de slechte recyclebaarheid en het feit dat de glans van kunststoffen juist ook kitscherig kunnen overkomen. Kijk naar het schap met vleeswaren of naar het schap met chips en het schittert je tegemoet. Het product is niet meer zichtbaar en de benodigde informatie komt slecht over. Juist vanwege deze reden en vanwege de wens naar authentieke producten uit eigen omgeving met bekende ingrediënten, worden veel van dit soort verpakkingen uitgevoerd met een matte laag en met weinig kleurgebruik. Het gevoel van authentiek wordt versterkt door zwart wit foto’s uit de vorige eeuw te gebruiken. Een heel mooi voorbeeld hiervan zijn de zakken van Tyrrell chips, mat met voor meer dan de helft een zwart-wit foto op het front.

De verpakkingen die authentiek moeten lijken, of ze nu van papier, kunststof of een laminaat zijn, zien er mat uit en voelen mat. Papier wordt in stroken verlijmd aan kunststof, of kunststoffen worden gedrukt alsof het ouderwets gestreept kraftpapier is en papier wordt gecoat om een vochtbarriëre te hebben. Het gaat niet om de ware aard van de materialen, het gaat om de perceptie.

Het is een ontwikkeling die tegen die van het meer toepassen van glans ingaat zoals te zien is bij glas en metaal. Het imago van de glimmende kunststof lijkt in de wereld van flexibele materialen tot een verzadiging te leiden. Hoe lang dit gaat duren, dat is altijd de vraag. Het is net als nieuw behang, hoe mooi het kan zijn in het begin, na een aantal jaren gaat het vervelen.

Ontwerpen van verpakkingen, een vak met veel dimensies. 

Aanmelden nieuwsbrief

Alles wat je zoekt, verpakt op één platform!
Meld jezelf aan voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, innovaties, trends en ontwikkelingen uit de branche.

Deel dit artikel

Reacties (0)

Reageren