Houdbaarheidsdatum: goed principe, belabberde uitvoering

Expertartikelen | 861 keer bekeken
Houdbaarheidsdatum: goed principe, belabberde uitvoering

De houdbaarheidsdatum op verpakkingen is verplicht, maar wordt inmiddels meer gezien als een vloek dan een zegen. Toch begrijpen veel mensen nog steeds niet hoe ze precies naar deze cijfers moeten kijken. Daarom nog één keer de vraag: moet eten na de houdbaarheidsdatum weggegooid worden?

Lang niet altijd, zegt hoogleraar Levensmiddelenmicrobiologie Marcel Zwietering (Wageningen Universiteit) in een stuk van de Volkskrant. Of een product nog veilig is om te eten, wordt vooral bepaald door micro-organismen. Als verkeerde bacteriën (te lang) de kans krijgen om te gaan groeien, kunnen ze ons ziek maken.

De strengste houdbaarheidsdata vind je daarom in de koelkast. Op veel verse producten, zoals rauwe vis, vlees, of kant- en klaarmaaltijden staan ze aangegeven als te gebruiken tot (TGT). Zwietering: 'Dat kun je zo onthouden: te gebruiken tot is een gebod. Aan die data moet je je dus strak houden. Het gaat namelijk om producten die snel bederven, wat ook gevaar kan opleveren voor de gezondheid.'

Er is maar een kleine groep etenswaren waarvan de verpakking met een TGT-datum bedrukt is. Bij het overgrote deel van de producten gaat het om THT: tenminste houdbaar tot. 'En dat hoeven we veel minder serieus te nemen', zegt Zwietering tegen de Volkskrant. Hoewel er een brede schakering aan producten in die groep zit, komt de voedselveiligheid van dit soort producten niet zo snel in het geding. 'Negentig procent hoef je niet weg te gooien.'

Management
De levensduur van een product wordt dan door heel andere factoren bepaald dan ziekmakers. En daarvoor is geen universele richtlijn, laat Tiny van Boekel, hoogleraar levensmiddelentechnologie (Wageningen Universiteit), de Volkskrant weten. 'Het is een managementbeslissing, die niet wetenschappelijk te bepalen is: de consument moet tevreden zijn, en dat is subjectief. Met smaaktesten kan hij uitvinden wanneer een bepaald deel van de consumenten opmerkingen gaat maken, en op basis daarvan bepaalt hij dan de houdbaarheid.'

'Neem een diepvriespizza,' zegt Zwietering. 'In de vriezer groeien geen bacteriën, maar toch zijn pizza's bijvoorbeeld maar een maand of acht houdbaar volgens de verpakking. Na een poos krijg je namelijk toch verloop van smaak of kleur. Paprika gaat naar salami smaken. Dat risico wil de fabrikant natuurlijk niet lopen.'

Kwaliteit
Dan zijn er nog chemische eigenschappen die een product beperkt houdbaar maken. Sinaasappelsap bijvoorbeeld. In een pak dat is gepasteuriseerd, zijn de meeste bacteriën door verhitting uitgeschakeld. 'In theorie kun je zo'n pak sap lang bewaren, maar de verpakking belooft 50 milligram vitamine C per 100 milliliter sap. Vitamine C breekt na een tijdje af, dus voldoet het sap dan niet meer aan de kwaliteitseisen. Maar onveilig of ongezond is het niet.'

Houdbaarheidsdata zijn best een goed idee - maar je moet ze goed interpreteren, vindt Zwietering. 'Voor producten met een THT-datum geldt: één van de kwaliteitseisenkan niet meer worden gegarandeerd na die datum. Maar bij ongekoelde producten is veiligheid eigenlijk nooit een probleem. Neurotisch weggooien is dus onzin.'

Blijf altijd op de hoogte
Meld uzelf nu aan voor de VerpakkingsProfs nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.


Aanmelden nieuwsbrief

Alles wat je zoekt, verpakt op één platform!
Meld jezelf aan voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, innovaties, trends en ontwikkelingen uit de branche.

Deel dit artikel

Reacties (0)

Reageren