Niemand durft bewust te kiezen voor BPA vrij

Expertartikelen | 1064 keer bekeken
Niemand durft bewust te kiezen voor BPA vrij

Op een drinkfles of bidon zit tegenwoordig vaak een sticker of een label waarop staat vermeld dat de fles BPA vrij is. Het lijkt mij vrij overbodig om dit op een PE bidon te zetten. Dat is net zoiets als ‘vet vrij’ zetten op een zak met zuurtjes. Hoe zit dat met die hele BPA discussie?

BPA staat voor Bisfenol A en wordt gemaakt uit fenol en aceton, vandaar de A. Van BPA wordt o.a. polycarbonaat gemaakt (samen met bijvoorbeeld fosgeen) dat o.a. gebruikt wordt voor de productie van drinkflessen voor babyvoeding. Transparant, goed bestand tegen hoge temperatuur en onbreekbaar. BPA wordt in de vorm van bisfenol A diglycidylether (BADGE) gebruikt voor de productie van epoxyharsen dat aan de binnenkant van blikken wordt aangebracht om te voorkomen dat het metaal oxideert en oplost. Een hele andere toepassing van BPA is de thermisch gevoelige laag in kassabonnen.

Bij de productie van de genoemde soorten kunststoffen is het lastig de chemische reacties nauwgezet te sturen waardoor er altijd componenten overblijven die niet in de keten of het netwerk van de kunststof zijn opgenomen. Bij zowel PC als bij de epoxylagen kan niet worden voorkomen dat BPA dat niet is opgenomen in de moleculaire opbouw uit het materiaal migreert naar het verpakte voedingsmiddel. Door bepaalde chemische reacties en door verhitting kan dit ook nog veroorzaakt en versneld worden. BPA is een hormoon beïnvloedende stof en wordt als kankerverwekkend gezien. Zeer kleine hoeveelheden kunnen groot effect hebben, vooral op de groei van een foetus.

Voedselveiligheid
BPA staat in de belangstelling van de European Food Safety Authority (EFSA). In januari 2015 publiceerde de EFSA een scientific opinion over BPA met de conclusie dat de hoeveelheid die uit verpakkingen migreren zo laag is, dat er geen sprake is van een voedselveiligheidsrisico. In de commissie van experts die deze opinion had opgesteld zat geen toxicoloog en dat was het grootste commentaar dat daarna volgde. Volgens toxicologen is de conclusie van de scientific opinion namelijk niet correct. Volgens hen hebben kleine hoeveelheden namelijk groot resultaat.

In Frankrijk is er sinds 2015 een BPA ban. Er mogen geen verpakkingsmaterialen gebruikt worden voor voedingsmiddelen waarin BPA gebruikt is. Sindsdien is de BPA-free claim te vinden op drinkflessen. Sinds 2012 heeft de FDA in de Verenigde Staten het gebruik van babyflessen met BPA verboden.Voor drinkflessen is BPA vervangen door BPS en BPF. Uit onderzoek blijkt echter dat deze niet veel beter lijken te zijn. De claim BPA-free heeft dus niet zoveel waarde als deze op een PC fles staat.

Staal
Voor de coating van blikken kan teruggevallen worden op PVC maar dat is ook niet gewenst. Een veel betere oplossing is gebruik van polymer coated steel, staal dat bij productie voorzien wordt van een laagje thermoplast zoals PP of PET. De makers van de blikken roepen meteen dat dit niet te verwerken is, omdat bij de las de polymeer in de weg zit. Daar zijn echter oplossingen voor en dit is dan ook niet de echte reden. Die is namelijk dat het aanbrengen van een coating meerwaarde met marge is. 

Gecoat staal is duurder en de marges van de blikproducenten zouden lager worden als de blikmakers daarmee zouden gaan werken. De vraag is of dit op termijn een juiste strategie is want de staalindustrie werkt al jaren met veel lagere marges en heeft het niet gemakkelijk. Marges die in de keten iets meer in balans zijn, versterken de keten.

Duurzaamheid
Eigenlijk staan deze afwegingen aan de zijlijn bij de echt belangrijke afwegingen. Ieder bedrijf heeft een tab met duurzaamheid op de website. De vraag dringt zich op wat onder duurzaamheid dan wel verstaan wordt. Er zijn MVO managers, het bedrijf doet naar buiten toe voorkomen dat ze goed bezig zijn. Hoe kan het dan dat er geen enkel voedingsmiddelbedrijf is dat bewust kiest voor BPA vrije blikken, bijvoorbeeld wil werken met polymer coated steel? En dat gewoon durft te vermelden?

Overigens, kassabonnen kunnen bij veel aanraking (denk aan kassières) grotere concentraties van BPA in bloed veroorzaken dan eten uit blik met een epoxycoating. Het lijkt mij dat daarom ook aan die kassabonnen iets gedaan moet worden. Maar let wel, dit pleit verpakkingen niet vrij van gebruik van BPA omdat kleine concentraties groot effect kunnen hebben.

Blijf altijd op de hoogte
Meld uzelf nu aan voor de VerpakkingsProfs nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.


Aanmelden nieuwsbrief

Alles wat je zoekt, verpakt op één platform!
Meld jezelf aan voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, innovaties, trends en ontwikkelingen uit de branche.

Deel dit artikel

Reacties (0)

Reageren