Hoe worden houdbaarheidsdata op verpakkingen bepaald?

14.07.2016 | Branchenieuws | 825 keer bekeken
Hoe worden houdbaarheidsdata op verpakkingen bepaald?

Niemand wil bedorven voedsel serveren. De Amerikaanse landbouwafdeling schat dat Amerikanen 162 miljard dollar per jaar weggooien aan voedsel in zowel de detailhandel als op consument niveau. Veel van dat voedsel wordt weggegooid, terwijl het nog gegeten kan worden.

Een deel van deze verliezen zijn te wijten aan verwarring van de consumenten over de ‘gebruiken voor’ en ‘houdbaar tot’ data op de verpakking van voedingsproducten. Veel Amerikanen beweren de data te controleren voordat ze een levensmiddel kopen of nuttigen, terwijl ze niet echt weten wat deze data precies vertellebn. De termen ‘verkoop voor’, ‘ te gebruiken tot ‘ en ‘best indien gebruik voor’ betekenen verschillende dingen. In tegenstelling tot de populaire indruk is het huidige systeem van voedselmiddelen datering niet echt bedoeld om ons te helpen om erachter te komen of iets uit de koelkast eetbaar dan wel oneetbaar is geworden.

Hoe worden houdbaarheidsdata eigenlijk gegenereerd? Voedingsmiddelenproducenten, en in het bijzonder kleinschalige bedrijven die net de voedingsmiddelenindustrie betreden, ondervinden vaak moeilijkheden in het achterhalen welke labels ze op hun producten moeten zetten. Echter hebben fabrikanten een paar manieren om dit te achterhalen. Zo gebruiken ze zowel de kunst als wetenschap om erachter te komen hoe lang hun voedsel veilig genuttigd kan worden.  

Verwarring bij de consument
Onderzoek schatte dat maar liefst 20 procent van het verspilde voedsel in Engelse huishoudens is te wijten aan misinterpretatie van houdbaarheidslabels. Wanneer deze data wordt doorgevoerd naar Amerika, verliest het gemiddelde huishouden van vier personen 275-455 dollar per jaar aan onnodig weggegooid voedsel.

Uit een verkeerde zorg voor voedselveiligheid gooit 91 procent van de consumenten regelmatig voedsel weg gebaseerd op de ‘verkoop voor’ datum. Terwijl deze datum eigenlijk niet is bedoeld voor productveiligheid. De ‘verkoop voor’ labels zijn bedoeld om winkeliers te helpen met het roteren van de voorraad.

Uit een onderzoek van het Food Marketing Institute in 2011 bleek dat bij de acties om voedsel veilig te houden, 37 procent van de consumenten meldde het voedsel elke keer weg te gooien wanneer het voorbij de ‘gebruik voor’ datum was. Terwijl de datum alleen de ‘piek kwaliteit’ weergeeft zoals die is bepaald door de fabrikant.

Uitzoeken wanneer het voedsel slecht is gegaan
Er zijn veel factoren die de bruikbaarheid van voedingsmiddelen in termen van veiligheid en kwaliteit bepalen. Wat helpt normaliter om voedsel langer houdbaar te houden? Een lager vochtgehalte, een hogere zuurgraad en een hoger suiker- of zoutgehalte. Producenten kunnen ook gebruik maken van verwerkingsmethodes zoals warmte behandeling of bestraling op voedsel. Er kunnen ook conserveermiddelen worden toevoegen om het voedsel langer veilig en vers te houden.

Maar ongeacht de ingrediënten, additieven of behandelingen, geen enkel voedingsmiddel gaat eeuwig mee. Bedrijven moeten een veilige houdbaarheidsdatum voor een product bepalen.

Op basis van de bepaalde houdbaarheid uit het onderzoek, kan een bedrijf een product voorzien van een houdbaarheidsdatum ‘ te gebruiken tot’ die ervoor zorgt dat mensen producten lang voordat de producten onveilig worden geconsumeerd hebben. Normaliter zetten bedrijven de houdbaarheidsdatum iets eerder dan dat de producten daadwerkelijk onveilig worden. Er is geen standaard voor de lengte van de ’veiligheidsmarge’, deze is ingesteld ter beoordeling van de fabrikant.

Wiskunde
Een andere methode voor voedingsmiddelenbedrijven is het gebruik van wiskundige modellen die ontwikkeld zijn op basis van de resultaten van verschillende eerdere onderzoeken. Het bedrijf kan dan informatie zoals het specifieke producttype, vochtgehalte, zuurgraad en verwachte opslagtemperaturen invoeren in een ’rekenmachine’. Hieruit komt een schatting van de houdbaarheidsdatum van het product onder de ingevoerde omstandigheden.

Bedrijven kunnen ook een zogenoemde statische test uitvoeren. Hierbij slaan ze hun product op voor een bepaalde tijdsperiode onder typische omstandigheden waarmee een product kan worden geconfronteerd tijdens transportatie, opslag, in de winkel en bij de consumenten thuis. Hierbij worden er geen extra micro-organismen toegevoegd. Bij dit onderzoek controleren ze het product periodiek op veiligheid en kwaliteit, inbegrepen met fysische, chemische, microbiologische en sensorische veranderingen. 

Wanneer het bedrijf de langst mogelijke opslagtijd waarin de veiligheid en kwaliteit van het product gewaarborgd blijft heeft vastgesteld, zal het product gelabeld worden met een eerdere datum om er zeker van te zijn dat het product gebruikt is lang voordat het niet meer veilig of kwalitatief goed is.

Testen
Bedrijven kunnen een product ook in speciale koelcellen opslaan. Hierin wordt de temperatuur, zuurstof concentratie en andere factoren die de verslechtering van een product veroorzaken versneld gecontroleerd. Hierdoor kan de geschatte houdbaarheid sneller worden vastgesteld. Dit noemt met een versnelde test. Op basis van de gebruikte testomstandigheden calculeert het bedrijf de werkelijke houdbaarheid van een product. Deze wordt vastgesteld op basis van formules en de geschatte houdbaarheid van de versnelde testen.

Kleinere bedrijven kunnen een actuele lijst van houdbaarheidsdata gebruiken die gebaseerd is op de houdbaarheidsdatums die haar concurrenten gebruikt. Ze kunnen ook referentiematerialen gebruiken of voedselexperts advies vragen over de geschikte houdbaarheidsdatum van hun producten.  

Zelfs de beste houdbaarheidsdatums zijn richtlijnen
Consumenten zijn zelf voor een groot deel verantwoordelijk voor de veiligheid van hun voedsel. Ze moeten het gekochte voedsel goed behandelen en opslaan onder de juiste hygiënische omstandigheden en temperatuur. Sta bijvoorbeeld niet toe dat voedsel dat in de koelkast moet worden bewaard bloot staat aan een temperatuur van boven de 4 graden voor meer dan twee uur. 

Als een product een ‘te gebruiken tot’ datum op de verpakking heeft moeten consumenten die datum aanhouden bij het bepalen of ze een product gaan gebruiken of invriezen. Als een product een ‘verkoop voor’ datum of geen datum op de verpakking heeft staan moeten de consument de aanbevelingen voor opslagtijd in acht nemen en deze in de koelkast, vriezer of kast bewaren.

Daarnaast moet de consument zijn gezond verstand gebruiken. Als een product zichtbare schimmel, raar ruikt of verpakt is in een gebolde verpakking of andere voortekenen bevat, kan dit bederf de aanwezigheid van gevaarlijke micro-organismen aangeven. In dergelijke gevallen dient de consument altijd de regel ’ als je twijfelt, gooi het weg’ te gebruiken. Zelfs een product dat er goed uitziet en goed ruikt kan ook mogelijk onveilig zijn om te eten, ongeacht wat het etiket zegt. 

Aanmelden nieuwsbrief

Alles wat je zoekt, verpakt op één platform!
Meld jezelf aan voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, innovaties, trends en ontwikkelingen uit de branche.

Deel dit artikel

Reacties (0)

Reageren