Waar ligt de grens tussen misleiding en reclame op verpakkingen?

25.03.2016 | Branchenieuws | 1319 keer bekeken
Waar ligt de grens tussen misleiding en reclame op verpakkingen?

Natuurlijk willen we met onze verpakking de consument aanzetten tot verkoop. Maar welke middelen zijn daarvoor toegestaan? Regelmatig worden bedrijven op de vingers getikt over misleidende etikettering, door onder andere voedselwaakhond Foodwatch. Maar een uitspraak van het Europees Gerechtshof vorig jaar zet de markt op scherp, stelt Joost Becker van advocatenkantoor Dirk Zwager. Hij zet de wetgeving omtrent dit onderwerp op een rij.

Afbeeldingen kunnen de consument op het verkeerde been zetten, zelfs als de ingrediëntenlijst volledig is. Dit heeft het Europese Hof van Justitie vorig jaar geoordeeld. Wanneer is etikettering misleidend? Wat mag wel en wat mag niet?

Consumenten mogen niet misleid worden over ‘de oorsprong, de herkomst en de hoedanigheid’ van levensmiddelen, aldus het Europese Hof in diens Teekanne-arrest. De uitvoering van de etikettering moet daarbij in beschouwing worden genomen. Het design van een verpakking kan volgens het arrest de indruk wekken dat er een bepaald ingrediënt in zit. Als dat in werkelijkheid niet zo is, dan dergelijke etikettering misleiden ten aanzien van de kenmerken van het product.

De kwestie die aanleiding gaf tot de uitspraak speelt in Duitsland, maar de uitspraak heeft gevolgen voor alle Europese bedrijven in de verpakkingsindustrie. De uitspraak gaat namelijk over de uitleg van het begrip ‘misleiden’ zoals gedefinieerd in de Europese richtlijn (2000/13/EG) betreffende etikettering en presentatie van levensmiddelen en reclame. Deze richtlijn is inmiddels vervangen door verordening (EU 1169/2011) inzake voedselinformatie, waarin hetzelfde begrip voorkomt.

Framboos en vanille
Wat was er aan de hand? Teekanne verhandelt in Duitsland vruchtenthee. Op de verpakking staan afbeeldingen van frambozen en vanillebloesem. Zij vermeldt dat het gaat om “vruchtenthee met natuurlijke aroma’s” en “vruchtenthee met natuurlijke aroma’s – vanille-frambozensmaak”, en gebruikt de slogan “enkel natuurlijke ingrediënten”. Er volgt een aanklacht dat de consument zou verwachten dat de betrokken thee bestanddelen van vanille en framboos bevat, of minstens natuurlijke vanille- en frambozenaroma. In werkelijkheid bevat het product echter geen enkel aroma dat uit vanille en framboos is verkregen, maar enkel aroma’s die een dergelijke smaak hebben. Dit blijkt ook uit de lijst met ingrediënten.

Hoewel het Hof oordeelt dat de consument de ingrediënten eerst bekijkt, moet volgens het Hof óók naar de rest van de verpakking worden gekeken – en de boodschap die daarvan uitgaat. Met andere woorden: dat de consument de ingediëntendeclaratie leest, betekent nog niet dat het totaalbeeld van de verpakking niet misleidend is. Alle elementen van de etikettering moeten worden onderzocht. Indien het gaat om elementen die in de praktijk ‘leugenachtig, verkeerd, dubbelzinnig, tegenstrijdig of onbegrijpelijk’ zijn, zal de verpakking snel misleidend worden geoordeeld.

Indruk
Hoe kan nu worden bepaald wat wel en niet mag? Het Hof oordeelt dat men daarbij met name rekening moet houden met ‘de gebruikte bewoordingen en afbeeldingen en met de plaats, de omvang, de kleur, het lettertype, de taal, de zinsbouw en de gebruikte leestekens van de verschillende elementen op de verpakking van de vruchtenthee’. De vraag is vervolgens welke indruk er wordt gewekt bij de consument; zal hij of zij ten onrechte gaan geloven dat het product een andere hoedanigheid heeft dan in werkelijkheid het geval is? Beantwoording van die vraag zal telkens per verpakking moeten plaatsvinden.

Het gevolg van deze uitspraak is dat fabrikanten tegenwoordig nog meer moeten oppassen met wat ze op hun verpakking zetten.

Benieuwd naar meer wetgeving rondom verpakkingen en de manier waarop zij reclame maken? Dirk Zwager geeft op 10 mei een seminar. Meer informatie en opgeven kan via de website.

Blijf altijd op de hoogte
Meld uzelf nu aan voor de VerpakkingsProfs nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.


Aanmelden nieuwsbrief

Alles wat je zoekt, verpakt op één platform!
Meld jezelf aan voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, innovaties, trends en ontwikkelingen uit de branche.

Deel dit artikel

Reacties (0)

Reageren